नेपाली राजनीतिक वृत्तमा सधैं राष्ट्रिय स्वाधिनताको मुद्दा चर्चाको विषय बन्ने गर्छ तर सत्तामा पुग्नासाथ ती ओझेलमा परिहाल्छन् । अझ प्रतिपक्षमा बस्दा चर्को राष्ट्रवादी तर सत्तामा पुग्नासाथ सत्ता टिकाउन छिमेकी मुलुकसँग बढी नै आश्रित हुने महारोगका कारण कम्युनिस्ट आन्दोलनभित्र राष्ट्रिय स्वाधिनताको मुद्दा हात्तीको देखाउने दाँत मात्र हुने गरेको छ । चाहे बिप्पा सम्झौता होस् या त्रिभुवन विमानस्थल स्तरोन्नतिको जिम्मा, निर्माण स्वामित्व र सञ्चालन दक्षिणको कम्पनीलाई दिने आन्तरिक सहमति गरेर, नेपाली जनताको सर्वोच्चता र सार्वभौमसत्ताविरुद्ध गम्भीर अपराध गरेको भनी पुनः एकपटक आफ्नै कार्यकर्ताबाट डा. भट्टराईले भारतीय एजेन्टको मानपद्वी पाएका छन् ।

हुन त छिमेकी मुलुकको विश्वासपात्र बनेर उनीहरुकै सहयोगमा प्रधानमन्त्री बनेका डा. बाबुरामले उनीहरुकै विरुद्धमा बोल्नु अनैतिकता मात्र होइन, लाजको विषय पनि बन्ला तर राष्ट्रिय अखण्डता र स्वाभिमानलाई बन्धकी बनाउन कदापि पाइन्न । एमाओवादीको विस्तारित बैठकमा राम्रैसँग राष्ट्रिय स्वाधिनताको मुद्दा उठ्यो, कार्यकर्ताले उफ्रीउफ्री भारतसँग नरम होइन गरम नीति अपनाउनुप¥यो भनी माग पनि गरे तर त्यो उफ्राइ व्यर्थ थियो किनभने हिजो युद्ध, आन्दोलन र विद्रोहलाई सफल बनाइदिन निवेदन हालेर भारतमै बसी जनयुद्ध चलाएका, दिल्लीकै रोहवरमा १२ बुँदे सहमति गरेका, सत्तामा जान र नेतृत्व लिन दिल्लीको विश्वासपात्र बन्न होडबाजी गरेका नेताहरुले स्वाभिमानको लडाइँलाई नेतृत्व गर्लान् भनी आस गर्नु नै बेकार छ । समाधान र सहमतिको प्रक्रियालाई अर्काको इच्छा र प्रयत्नमाथि निर्भर गराएर स्वाधीनताको प्रश्न उठाउनु कार्यकर्ताहरुलाई गुमराहमा पार्ने प्रपञ्च मात्रै हो । नक्कली राष्ट्रवाद कलाविहीन नाटक हो भन्ने कुरा अब कार्यकर्ताहरुले बुझ्न जरुरी छ ।

नेपालीसँग कालापानीमा पानी नखाई आफ्नो स्वाभिमानको निम्ति लडेको गौरवपूर्ण इतिहास छ । बेलायती साम्राज्यलाई नेपाली धर्तीबाट खेदाएको विरासत छ । यति धनी इतिहास बोकेका हामी पुर्खाले थेगिदिएको राष्ट्रवादमा गर्व गर्दै वर्तमानको राष्ट्रवादलाई जानीजानी बलात्कार गरिरहेका छौं । मजाकको विषय बनाइरहेका छौं । हाम्रो राष्ट्रवाद जहाँ चाहिँदैन, त्यहाँ उर्लंदो खहरेजस्तो गड्गडाउँछ तर जहाँ चाहिन्छ, त्यहाँ मौन रहन्छ । भारतीय दूतावासका सहसचिवस्तरका कर्मचारीले कार्यालयमै आउन निर्देशन दिँदा आफूलाई क्रान्तिकारी कम्युनिस्ट सम्झने नेताहरु हतार हतार अगाडि–पछाडि सुरक्षागार्ड राखेर गाडीको साइरन बजाउँदै लुत्रुक्क परी दण्डवत गर्न पुग्छन् । पार्टीका वरिष्ठ नेताहरु उनकै प्रमुख आतिथ्यतामा बैठक बस्न राजी हुन्छन् । तिनीहरुले अब राष्ट्रिय स्वाभिमानको गीत गाइदिएर जनताले विश्वास गरिदेलान्, कार्यकर्ताले आँखा चिम्लिएर ताली बजाइदेलान् भन्ने सपना नदेखे हुन्छ ।

राष्ट्रियता, राष्ट्रिय स्वाधिनताप्रतिको निष्ठा र इमान्दारिता भनेको एउटा देशभक्त नेपालीको पहिचान हो । कुनै पनि नेपालीले आफ्नो स्वाभीमान कसैको अधिनमा परोस् भन्ने चाहँदैन । साँच्चै वास्तविक नागरिक भएर यथार्थ बुझ्ने हो भने राष्ट्रियता खतरामा छ । सुनिन्छ, कहिले इलाममा, कहिले रौतहटमा, कहिले दाङमा भारतले नेपाली जमिन अतिक्रमण गरी बाँध बनायो । भारतीय सुरक्षाबल प्रवेश गरी कुटपिट ग¥यो । सीमास्तम्भ गायब बनाई नेपाली भूभाग अतिक्रमण ग¥यो । हामी सबैलाई थाहा छ, कालापानीमा अतिक्रमण गरी भारतीय सेना बसेका छन् । खै सो ठाउँबाट भारतीय सेना हटाउन आवाज उठाएको ? राजनीतिक स्वार्थ र सत्ता स्वार्थका कारण निरीह भई मौनता साँध्नेले के राष्ट्रिय स्वाभिमानको गीत गाउनु ? साँच्चै राष्ट्रिय स्वाधिनतालाई माया गर्नेले राष्ट्र दुख्दा आफ्नो मन दुखेको अनुभूत गर्नुपर्छ ।