त्यो दृश्य देखेपछि म अभैm राम्रोस“ग महसुस गर्ने गर्छु कि ड्रग्स कति भयानक र त्रूmर हुने गर्छ ? उनीहरूको यो जीवनको पक्ष देख्दा मलाई दुःख लाग्छ तैपनि खुसी केमा छु भने कमसेकम उनीहरू अभैm बा“चेका छन् । वास्तवमा जीवन तिनको समाप्त भइसकेको पनि हुन सक्थ्यो । जब कुनै व्यक्ति उपचार केन्द्रभित्र प्रवेश गर्छन् त्यो दिन आउन वर्षौं लाग्ने गर्छ । धेरैको जीवनमा त त्यो दिन नै आउ“दैन । जो–जो सम्पूर्ण बाधा पार गरेर उपचार केन्द्र पुग्न सफल हुन्छन् तिनले ड्रग्सलाई जितेर पुनः लामो आयु बा“च्ने सौभाग्य प्राप्त गर्न सक्छन् । तर, उपचार केन्द्र भने सा“च्चिकै व्यवस्थित हुन जरुरी हुन्छ ।

कुनै पनि घरको सदस्यले जब ड्रग्स सेवन गर्न थाल्छ उसले त्यो कुरा सार्वजनिक गर्दैन । सक्दो लुकाउने प्रयास गर्छ । यसरी साधारणतया व्यक्ति दुव्र्यसनी भइसकेपछि पनि डेढ वर्षसम्म आमाबाबुलाई पत्तै हु“दैन । जब पत्तै हु“दैन भने फेरि उपचारमा लैजाने त सम्भावना नै हु“दैन । अतः कुनै पनि दुव्र्यसनमा परेको व्यक्तिलाई उपचारमा जाने अवसरबाट वञ्चित गराउने पहिलो बाधा हो– आमा, बाबु र परिवारलाई यो कुरा नै थाहा नहुनु । दोस्रो बाधा हो, लुकाउनु । जब परिवारको सदस्यले ड्रग्स लिन थालेको कुरा घरका मानिसले थाहा पाउ“छन् तब पहिला त आत्तिन्छन् र तत्कालै दिमागमा एउटा कुरा आइहाल्छ कि अब यो कुरा अरूले थाहा पाउनुहु“दैन ।

अरूले थाहा पाउनुहु“दैन भन्नेमा परिवार यति धेरै संवेदनशील बनिदिन्छ कि कसैले राम्रै सोचेर त्यो ड्रग्स सेवनकर्ताबारे केही भनिहाल्यो भने पनि त्यो परिवारले त्यसैलाई नै दुस्मन ठान्न बेर लाउ“दैन । जब उनीहरू यो समस्या कसैलाई भन्नै चाह“दैनन् भने उपचारमा लैजाने त कुरै आउ“दैन । यसरी लुकाउने कार्य तीन वर्षसम्म भइरहन सक्छ । तीन वर्ष बितुन्जेल प्रायः त्यस्ता व्यक्तिले पढाइ, व्यवसाय जागिर छाड्ने मात्र होइन, घरका परिवारलाई पनि सताउन थालिसकेका हुन्छन् र त्यसपछि लुकाउने उद्देश्य पूरा हु“दैन । त्यसपछि परिवारले त्यसलाई विदेश पठाइदिने, त्यो ठाउ“ छाडी अन्यत्र लिएर जाने वा पछि–पछि मान्छे लगाएर नियन्त्रण गर्ने प्रयास गर्छ ।